Nga Redaksia – Më 29 prill 2026, Kanadaja u zgjodh si vend pritës i selisë së Defence, Security and Resilience Bank (DSRB) – një institucion i ri financiar shumëpalësh i lidhur drejtpërdrejt me strukturat e NATO-s, i prezantuar si “bankë për mbrojtje, siguri dhe reziliencë”.
Sipas njoftimeve zyrtare dhe dokumenteve publike, ky projekt nuk është thjesht një strukturë administrative, por një mekanizëm financiar që synon të kanalizojë kapital të madh privat drejt sektorit të mbrojtjes dhe industrisë ushtarake të vendeve anëtare të NATO-s.
Çfarë është DSRB?
Sipas burimeve të publikuara, DSRB synon të:
- financojë projekte afatgjata në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë
- mbështesë infrastrukturën “dual-use” (porte, aeroporte, energji, rrjete kibernetike)
- ulë koston e huamarrjes për shtetet përmes mobilizimit të kapitalit privat
- emetojë borxhe me synim vlerësim kreditor “AAA” për të tërhequr investitorë institucionalë
Objektivi i deklaruar është mobilizimi i deri në 135 miliardë dollarë amerikanë për sektorin e mbrojtjes dhe zinxhirët e furnizimit ushtarak.
Sipas dokumenteve të publikuara, banka është e lidhur me objektivat e reja të NATO-s për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes deri në:
- 3.5% të PBB-së për mbrojtje bazë
- 1.5% shtesë për siguri dhe reziliencë
- objektiv total deri në 5% të PBB-së deri në vitin 2035
Në këtë kuadër, DSRB shihet si mekanizëm për të financuar këtë zgjerim pa rritur drejtpërdrejt barrën fiskale të buxheteve shtetërore.
Kanadaja u përzgjodh pas tre raunde negociatash të zhvilluara në Montreal, me pjesëmarrjen e rreth 19–20 vendeve themeluese.
Sipas burimeve zyrtare, selia e bankës ende nuk është finalizuar, por qytete si:
- Toronto
- Montréal
- Ottawa
- Vancouver
janë në garë për të pritur institucionin. Toronto konsiderohet favorit, duke qenë qendra kryesore financiare e vendit.
Kryeministri kanadez Mark Carney, ish-guvernator i Bank of Canada dhe Bank of England, ka qenë një nga figurat kyçe që ka mbështetur projektin.
Ai e ka përshkruar DSRB si një hap drejt forcimit të kapaciteteve mbrojtëse të Kanadasë dhe bashkëpunimit me sektorin privat për financimin e industrisë së mbrojtjes.
Kritikët e shohin këtë si një vazhdim të rolit të tij të mëparshëm në botën e financës globale, duke e pozicionuar Kanadanë si një nyje të re mes politikës së NATO-s dhe kapitalit ndërkombëtar.
Sipas analizave të publikuara, mekanizmi i DSRB përfaqëson një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën e financimit të sektorit ushtarak:
- nga financimi publik tradicional
- drejt mobilizimit të kapitalit privat dhe fondeve investuese
Kjo do të thotë se bankat, fondet pensionale dhe investitorët institucionalë do të përfshihen drejtpërdrejt në financimin e industrisë së mbrojtjes, përmes obligacioneve dhe kredive afatgjata.
Ndërkohë, shtetet mbeten garantuese të borxhit dhe rrezikut fiskal.
Ky projekt ka ngjallur debat të gjerë në opinionin ndërkombëtar.
Kritikët argumentojnë se:
- financa private po lidhet gjithnjë e më shumë me industrinë e luftës
- rritja e shpenzimeve ushtarake mund të dëmtojë buxhetet sociale
- krijohet një strukturë e re e varësisë financiare nga tregjet globale
Mbështetësit, nga ana tjetër, e shohin si një mënyrë moderne për të garantuar siguri kolektive dhe stabilitet të zinxhirit të furnizimit në një botë gjithnjë e më të pasigurt.
Pas përshkallëzimeve të viteve të fundit në Ukrainë dhe tensioneve globale, NATO ka kaluar nga një aleancë kryesisht mbrojtëse në një strukturë me fokus më të gjerë strategjik dhe industrial.
DSRB shihet si pjesë e këtij transformimi, duke lidhur drejtpërdrejt:
- industrinë e mbrojtjes
- tregjet financiare globale
- politikat shtetërore të sigurisë
Defence, Security and Resilience Bank përfaqëson një model të ri të financimit të sigurisë globale, ku kufijtë mes financës private dhe politikës së mbrojtjes po bëhen gjithnjë e më të paqartë.
Me Kanadanë në qendër dhe me mbështetjen e strukturave të NATO-s, ky projekt pritet të ndikojë ndjeshëm në mënyrën se si financohet industria ushtarake në dekadat e ardhshme. / AP News